محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
152
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
يازده مثقال [ درهم ] و يك دانگ و نيم ؛ زعفران ، يك درهم ؛ انيسون تخم كرفس و بزر البنج ، از هر كدام پانزده مثقال ؛ فلفل سياه ، بيست و دو مثقال و نيم ؛ قسط ، فوّ ، اسارون ، از هر يك ده مثقال و نيم ؛ زنجبيل و فودنج خشك ، از هر يك هفت درهم ؛ روغن بلسان يا روغن گل سرخ ، ده مثقال و عسل ، به قدر كفايت . [ 126 ] نسخهء ديگر : كه از « ظهير الدين » نقل شده و مكرر به تجربهء حقير رسيده است و در اكثر خواص بهتر از مثروديطوس است و به جهت تب ربع مكرر به تجربه رسيده است . ميعهء سائله ، كماذريوس ، مرّصاف ، زعفران ، حرف ، جنطيانا از هر يك ده ؛ يك طينِ مختوم ، افيون ، سنبل الطيب ، صمغ عربى ، جندبيدستر ، غاريقون ، از هر يك سه مثقال ؛ اقاقيا ، هيوفاريقون ، فطراساليون ، از هر يك دو مثقال ، قصب الذريره ، دارشيشعان ، حبّ الغار ، عصارهء لحية التيس ، از هر يك پنج مثقال ؛ زراوند طويل ، ريوند چينى ، اسارون ، حماما ، جعده ، از هر يك سه مثقال و نيم ؛ روغن بلسان ، بدل او زيت العتيق است دو چندان او و با دو وزن عسل بسرشند . [ 127 ] ترياق برء الساعه : از املاء « ظهير الدين عماد الاسلام فارسى » ، شاگرد « ابى بركات » كه مرموز نوشته و تصريح نموده كه به خط مصنف مقابله كردهام . صفت آن : فلفل سفيد ، بيست درهم ؛ سياه ، دو درهم ؛ زعفران ، پنج درهم ؛ بزر البنج ، بيست درهم ، افيون ، ده درهم ؛ فرفيون ، يك ؛ سنبل الطيب ، يك ؛ عاقرقرحا ، يك ؛ عسل ، دو وزن ادويه بعد از شش ماه استعمال نمايند ، و منافع آن و طريق استعمال اودر هر علتى به موجبى است كه در برشعثا مذكور شد . در بعضى نسخ ، فلفل ، منحصر در سفيد اوست و در اين صورت مايل به برودت مىباشد و با فلفلين ، مايل به حرارت ، كما لا يخفى . [ 128 ] مخلص اكبر : كه به يونانى سوطيرا نامند و بالفعل ، مخلِّصه نامند ؛ جهت درد سر كهنه و نقرس و صرع و وسواس و فالج و تبهايى كه با نوبه و سرما باشد و به جهت بحوحهء صوت باشد و درد چشمى كه از رطوبت باشد ، سعوط نمايند از او و اكتحال نمايند جهت درد دندان و گزيدن هوامّ و درد شش و پهلو و شراسيف و جگر و احتباس بول و تنقيهء مثانه نافع و جهت منع نزله با ماء العسل بنوشند و در قى كردن خون با آب بارتنگ يا آب عصى الراعى و در درد معده و رياح غليظه با آبى كه در او تخم رازيانه جوشانيده باشند و